Znak D-12: pas ruchu dla autobusów - I generacja

Znak drogowy D-12 „pas ruchu dla autobusów” jest znakiem informacyjnym wskazującym występowanie wydzielonego pasa dla autobusów na odcinku między skrzyżowaniami. Pas ten jest zasadniczo przeznaczony dla autobusów, trolejbusów i innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach. Znak porządkuje sposób prowadzenia komunikacji zbiorowej oraz jednoznacznie wskazuje funkcję konkretnego pasa jezdni.

Znaczenie znaku D-12 i obowiązki kierujących

• Znak potwierdza kontynuację pasa ruchu przeznaczonego dla autobusów i innych uprawnionych pojazdów komunikacji regularnej.
• Kierujący innym pojazdem może korzystać z wyznaczonego pasa, jeżeli uprawnienie wynika z obowiązujących przepisów albo z dodatkowego oznakowania.
• Napis lub symbol umieszczony pod oznaczeniem BUS rozszerza dostęp do pasa na wskazany rodzaj pojazdów, na przykład taksówki, tramwaje albo rowery.
• Po buspasach mogą poruszać się również pojazdy elektryczne i napędzane wodorem, jeżeli spełniają warunki określone w obowiązujących przepisach.
• Zakres dopuszczonego ruchu należy odczytywać łącznie z obowiązującymi przepisami, znakiem pionowym i oznakowaniem umieszczonym na jezdni.

Gdzie stosuje się znak „pas ruchu dla autobusów”

• Na odcinkach ulic i dróg, na których wyznaczono osobny pas dla pojazdów komunikacji zbiorowej.
• Między skrzyżowaniami, jako wskazanie dalszego przebiegu buspasa rozpoczętego znakiem D-11.
• Na odcinkach, na których pas autobusowy przebiega po torowisku tramwajowym lub został udostępniony tramwajom.
• W organizacji ruchu dopuszczającej na buspas także wybrane pojazdy, pod warunkiem wskazania ich napisem albo symbolem.
• Przy wydzieleniu pasa po lewej stronie jezdni stosuje się odpowiednio zmieniony układ elementów na tarczy znaku.

Lokalizacja i powiązanie z oznakowaniem jezdni

Znak D-12 stosuje się, gdy długość pasa autobusowego między skrzyżowaniami przekracza 400 m. Umieszcza się go obok jezdni, w połowie tego odcinka. Informacja może być również umieszczona nad jezdnią. Znak stojący obok drogi wykonuje się w wielkości przewidzianej dla znaków dużych, natomiast znak nad jezdnią ma wielkość znaku średniego.

Pas dla autobusów oddziela się od sąsiedniego pasa prowadzącego ruch w tym samym kierunku linią P-1c albo P-2b. W kierunku przeciwnym stosuje się linię podwójną ciągłą P-4. Oznakowanie uzupełnia poziomy znak P-22 „BUS”, który wskazuje przeznaczenie pasa na nawierzchni.

Odmiany, napisy i zakończenie buspasa

Na tarczy D-12 można umieścić dodatkowe oznaczenia wynikające z przyjętej organizacji ruchu:

• napis TRAM, gdy pas przebiega po części jezdni wykorzystywanej przez pojazdy szynowe lub dopuszczono na nim tramwaje;
• napis TAXI, gdy z pasa mogą korzystać taksówki;
• symbol roweru, gdy dopuszczono ruch rowerów;
• inne oznaczenie pojazdu, jeżeli jego ruch został przewidziany w zatwierdzonej organizacji ruchu.

Uprawnienie pojazdów elektrycznych i napędzanych wodorem do korzystania z buspasów wynika z obowiązujących przepisów i nie musi być wskazane dodatkowym symbolem na znaku D-12.

Jeżeli pas autobusowy kończy się przed skrzyżowaniem, na jego końcu stosuje się znak D-12 z tabliczką T-3a. Dobór dodatkowych napisów i symboli musi odpowiadać rzeczywistym zasadom korzystania z pasa.

Wygląd znaku D-12

• Kształt: prostokątna tarcza.
• Kolorystyka: niebieskie tło oraz białe elementy graficzne.
• Oznaczenia: schemat pasów jezdni, symbol autobusu i napis BUS.
• Wariant: układ graficzny może wskazywać pas po prawej albo po lewej stronie; pod napisem BUS mogą znaleźć się oznaczenia dodatkowo dopuszczonych pojazdów.

Skrócone zasady doboru wielkości znaków w zależności od rodzaju drogi i usytuowania znaku w tabeli poniżej:

Grupa wielkości znaku	Przewidziana kategorie dróg i miejsca zastosowania
Znaki MINI	Na tablicach kierujących i słupkach przeszkodowych W terenie zabudowanym, gdy warunki nie pozwalają na zastosowanie znaków większych (lub zastosowanie znaków większych pogorszy widoczność pieszych w rejonie przejść dla pieszych) Na wąskich uliczkach zabytkowych miast
Znaki MAŁE	Na drogach gminnych, wewnętrznych, w terenach zabudowanych Jako drogowskazy tablicowe na drogach powiatowych
Znaki ŚREDNIE	Na jedno-jezdniowych drogach krajowych i wojewódzkich Przy łącznicach dróg ekspresowych i autostrad Na drogach powiatowych, z pominięciem tablic drogowskazowych
Znaki DUŻE	Przy jezdniach głównych na drogach ekspresowych na drogach dwujezdniowych poza obszarem zabudowanym na drogach dwujezdniowych w obszarze zabudowanym, przy dopuszczonej prędkości powyżej 60km/h
Znaki WIELKIE	Przy jezdniach głównych na autostradach

UWAGA! Zasady doboru wielkości oznakowania tymczasowego

W przypadku prowadzenia prac w pasie drogowym należy zastosować o jedną grupę wielkości większe znaki niż standardowo stosowane na danym odcinku drogi. Wyjątek stanowi autostrada gdzie odpowiednia grupa wielkości to znaki WIELKIE! W miejscach szczególnie niebezpiecznych zaleca się stosowanie folii pryzmatycznej oraz łączenie oznakowania z sygnalizacją tymczasową czy urządzeniami bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Regulacje prawne

Zalecamy szczegółowo zapoznać się z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2003 r.)